اعتراض، نه انکار خود

اعتراض، نه انکار خود

اگر قیمت کالایی بالا یا ناعادلانه است، همیشه راهی برای اصلاح وجود دارد؛ گفتگو، مطالبه‌گری مدنی، قانون‌گذاری بهتر و نظارت عمومی. جامعه برای یک کالا یا یک نوسان مقطعی از مسیر عقلانیت خارج نمی‌شود. ما برای خربزه انقلاب نکردیم؛ مسئله، فراتر از یک قیمت یا یک جنس خاص است. مسئله، نسبت ما با خودمان، با شیوه تصمیم‌گیری و با سازوکار حل اختلاف‌هاست.

گاهی چنان پیش می‌رویم که انگار با خودمان در ستیزیم؛ به جای اصلاح، به نفی می‌رسیم و به جای درمان، به ویرانی. این در حالی است که تجربه‌های تاریخی نشان داده‌اند تغییر پایدار، از مسیر خرد جمعی، صبوری و اصلاح تدریجی می‌گذرد، نه از انکار کلیت جامعه و توانایی‌هایش. اعتراض، اگر ریشه در مسئولیت‌پذیری داشته باشد، نشانه بلوغ اجتماعی است؛ اما وقتی به خودستیزی بدل شود، سرمایه‌های انسانی و امید جمعی را فرسوده می‌کند.

راه درست آن است که اختلاف‌ها را به رسمیت بشناسیم، اما خودمان را نفی نکنیم. جامعه‌ای که می‌تواند درباره قیمت، سیاست یا مدیریت گفت‌وگو کند، می‌تواند راه‌حل هم پیدا کند. اصلاح، یعنی باور داشته باشیم که ما بخشی از مسئله‌ایم و هم‌زمان بخشی از راه‌حل. از همین نقطه است که تغییر معنادار و ماندگار آغاز می‌شود.